حشره شناسی

كرم به Quince moth

Euzophera bigella

( Lep.:pyralidae)

در سال 1342 ضمن بررسي‌هاي دواچي و اسماعيلي در زمينه زيست‌شناسي و مبارزه با كرم سيب معلوم گرديد كه كرم‌زدگي ميوه‌هاي سيب، گلابي و بخصوص به منحصر به كرم سيب نيست و گاهي در ميان ميوه‌هاي آلوده لاروهاي قرمز ارغواني رنگي مشاهده مي‌شود كه اگرچه نحوه خسارت آنها به گونه كرم سيب شباهت نسبي دارد ولي از نظر شكل‌شناسي كاملاً قابل تفكيك مي‌باشند. همچنين مشاهده گرديد كه تعداد لاروهاي ارغواني رنگ نسبت به كرم سيب هرچه به پاييز نزديك‌تر مي‌شويم در زير پوستكهاي تنه درختان سيب و گلابي بيشتر مي‌شود. با تفكيك لاروها بر حسب مشخصت ظاهري و قرار دادن آنها در انكوباتور شب‌پره‌هايي بدست آمد كه از نظر شكل ظاهري كاملاً از كرم سيب متمايز بودند. نمونه‌هايي از اين حشرات براي تشخيص گونه به زوريخ ارسال گرديد و بوسيله سوتر W.Sauter گونه E.bigella تشخيص داده شد. لاروهاي اين آفت اخيراً زير پوست درختان انار مشاهده شده است.

زيست‌شناسي:

كرم به زمستان را به صورت لاروهاي كامل در داخل پيله‌هاي خاكستري رنگ و كشيده به سر مي‌برند. لاروهاي زمستان گذران در اواخر اسفندماه به شفيره تبديل مي‌شوند. شفيره در اوايل فروردين و كمي قبل از باز شدن شكوفه‌هاي سيب به حشرات كامل تبديل مي‌شوند. لارو اين حشره داراي دو رفتار چوبخواري و ميوه‌خواري است. لاروهاي چوبخوار فاقد دياپوز اجباري و لاروهاي ميوه‌خوار داراي دياپوز اجباري مي‌باشند. رفتار چوبخواري در اول فصل (نسل بهاره) مشاهده مي‌شود. برخي از لاروها تا آخر فصل اين رفتار را ادامه مي‌دهند. دوران چوبخواري روي سيب و گلابي و دوران ميوه‌خواري روي به و گردو انجام مي‌گيرد. پروانه‌هاي خارج شده از لاروهاي زمستان گذران قسمت اعظم تخمهاي خود را در شكاف‌هاي تنه و شاخه‌ها مي‌گذارند و لاروهاي حاصل از آنها شروع به چوبخواري مي‌نمايد. محل تغذيه، عمق پوست و ناحيه كامبيوه است. البته تعدادي از تخمها در طول بهار روي ميوه‌ها نيز گذاشته مي‌شوند كه لاروهاي حاصل هيچگاه قادر به ادامه اين شيوه زندگي نيستند. ميوه‌خواري از اوايل تابستان شروع مي‌گردد. در اين زمان تخمها اغلب به صورت انفرادي وگاهي 2 تا 6 تايي در روي ميوه، شكاف تنه درخت گذاشته مي‌شود. حشرات ماده محل تصال دم ميوه را به سطح آن ترجيح مي‌دهند، لاروها بيشتر از فرو رفتگي محل اتصال دو ميوه وارد آن مي‌شوند، در صورتيكه خراش‌هايي در سطح ميوه وجود داشته باشد از محل خراش‌ها نيز داخل مي‌شوند. يك لارو معمولاً چند ميوه را مورد حمله قرار مي‌دهد. ميوه‌هاي گردو معمولاً نمي‌ريزند. لاروها از زير پريكارپ و پوشش دانه آندوكارپ و گاهي از دانه تغذيه مي‌نمايند. لاروها ممكن است در داخل ميوه تبديل به شفيره شوند. اين آفت در شرايط كرج 3 تا 4 نسل در سال دارد و تراكم آن در نسل آخر به حداكثر خود مي‌رسد. به همين دليل خسارت آن در آخر تابستان و پاييز به خصوص روي سيب و گلاهي و به خيلي شديد است.

کنترل شیمیائی:

1. فوزالن(زولون) EC35% و 1.5 در هزار

2. آزینفوس متیل(گوزاتیون) EC20% و 2 درهزار

3. دیازینون EC60% و 1 درهزار

4. دیازینون WP40% و 1.5درهزار

5. اتریمفوس(اکامت) EC50% و 1در هزار

6. آزینفوس متیل WP20% و 2در هزار

|+| نوشته شده توسط وحید مهدوی در جمعه بیستم مهر 1386 ساعت 13:21 |

كرم آلو Plum fruit moth

Cydia funebrana

Syn: Grapholitha funebrana

(Lep: Tortricidae)

در اكثر مناطق كشور انتشار دارد. از آفات مهم درختان ميوه هسته‌دار شامل انواع آلو، گوجه، هلو و گاهي زردآلو و گيلاس، آلبالو و قيسي مي‌باشد. به آلو سياه خسارت زيادي مي‌زند، لاروهاي اين آفت علاوه بر ميوه ممكن است جوانه‌ها را نيز مورد حمله قرار دهند. خسارت عمده آن شامل تغذيه لارو از گوشت يا پريكارپ ميوه مي‌باشد. ميوه‌هاي كرم زده در صورتي كه لاروه ميوه را ترك كرده باشند محتوي توده متراكم فضولات سياه رنگ آن مي‌باشد. بر اثر عكس‌العمل اپيدرم ميوه ضمغي از آن بيرون مي‌آيد كه يكي از علائم تشخيص ميوه‌هاي آلوده مي‌باشد. اين ميوه‌ها اكثراً ريزش مي‌نمايند.

زيست‌شناسي

اين حشره زمستان را به صورت لارو به حالت دياپوز در داخل يك پيله سفيد چركي نسبتاً ضخيم مايل به قهوه‌اي به سر مي‌برد. اين پيله‌ها در زير پوستكهاي تنه درخت، داخل شكافها و سوراخ‌هايي كه حشرات ديگر ايجاد مي‌كنند و حتي در داخل خاك ديده مي‌شوند. در بهار پس از طي دوره شفيرگي مصادف با باز شدن شكوفه‌هاي درختان ميزبان حشرات كامل ظاهر مي‌شوند. بر اساس مشاهدات رجبي تخمهاي اين آفت تماماً روي ميوه گذاشته شده و روي برگها خيلي بندرت تخمي ديده مي‌شود. ولي در كرم سيبت عداد تخمهاي گذاشته شده روي برگها از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. لاروها به فاصله يك هفته تا ده روز از تخم خارج مي‌شوند و چون از دانه ميوه‌هاي كوچك مي‌خورند، باعث ريزش آنها مي‌گردند. طرز زندگي اين آفت با مختصر جزئياتي شبيه طرز زندگي كرم سيب مي‌باشد. تعداد نسلهاي اين آفت از 2 تا 3 نسل متفاوت مي‌باشد.

کنترل کرم آلو:

اين حشره يك آفت كليدي روي گوجه و آلو مي‌باشد. در نقاط گوجه و آلوكاري مهم كشور بايد طبق برنامه دقيقي كه در قالب پيش‌آگاهي طرح‌ريزي مي‌گردد با آن مبارزه نموده مي‌توان سم‌پاشي بر عليه مهترين آفات آلو و گوجه را نيز بر اساس مبارزه با اين حشره تنظيم نمود و به عبارت ديگر با مبارزه بر عليه اين آفت ساير حشرات مهم اين دو ميوه را زير پوشش سم برد. البته حشراتي نظير زنبور گوجه Hoplocampa minuta از نظر زمان مبارزه مطابقت چنداني با اين حشره ندارد ولي در مقابل مي‌توان مبارزه بر عليه شپشك‌هاي نخودي Eulecanium coryli شپشك آسيايي Tecaspis asiatica و حتي شته‌هاي Hyalopterus pruni و Pierochloroia’es persioae را با مبارزه با نسل اول اين آفت تلفيق نمود.

زمان مبارزه با كرم آلو را مي‌توان بر اساس تخمگذاري حشره و مشاهده اولين تفريخ تخمها پي‌ريزي نمود. اكنون كه تله‌هاي فروموني براي پيگيري و نوسان جمعيت اين حشره به بازار آمده است (Fanemone فرمول تجارتي كرم آلو) مي‌توان با استفاده از داده‌هاي آن و روشن شدن شروع و پايان نسلها و طبيعتاً با كمك گرفتن از شروع تخمگذاري حشره (با مشاهدات عيني) زمانهاي مبارزه را مشخص نمود. در زمينه استفاده از پارازيتوئيدها بايد گونه‌هاي موجود از جنس تريكوگراما را جهت كنترل نسبي اين حشره حمايت نمود.